สัญญาณบอกการมาถึงของฤดูฝน นอกจากสายฝนที่โปรยปรายแล้ว อาการสูดน้ำมูก ไอ จามจากโรคหวัด ก็พบมากขึ้นเช่นกัน
"โรคหวัดแม้ไม่ร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิต แต่ผู้ที่เป็นหวัดควรมีความรับผิดชอบต่อคนอื่นด้วยการสวมหน้ากากอนามัยทุกครั้งที่ป่วย เพื่อลดการแพร่กระจายเชื้อ รวมถึงผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำควรรู้จักป้องกันตัวเองเพื่อลดความเสี่ยงที่จะรับเชื้อจากที่สาธารณะ" นพ.พิศิษฐ์ ด่านไทยนำ อายุรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญสาขาโรคระบบทางเดินหายใจและเวชบำบัดวิกฤติ โรงพยาบาลสมิติเวช ศรีนครินทร์ เริ่มต้นการสนทนาถึงความสำคัญของหน้ากากอนามัย
การฉีดวัคซีนเสริมภูมิต้านทานโรคหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ ไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ ควรทำในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม ซึ่งเป็นช่วงก่อนจะเข้าหน้าฝน วัคซีนที่ฉีดจะออกฤทธิ์หลังฉีดไปแล้ว 10-14 วัน โดยจะสร้างภูมิต้านทานให้ร่างกายสามารถต่อต้านเชื้อได้ดีกว่าคนที่ไม่รับวัคซีน
อาหารที่มีประโยชน์ก็มีผลทำให้ร่างกายต้านทานเชื้อโรคได้เช่นกัน โดยเฉพาะผักผลไม้ที่มีวิตามินซีสูง หรือการกินวิตามินซีเม็ด 1,000 มิลลิกรัมต่อวัน ก็ลดความเสี่ยงต่อโรคระบบทางเดินหายใจได้
อย่างไรก็ตามเพื่อให้ร่างกายมีภูมิต้านทานโรคที่ดี จึงควรออกกำลังกายร่วมด้วยประมาณครั้งละ 45 นาที 3 ครั้งต่อสัปดาห์ ไม่ว่าจะเป็น แอโรบิก วิ่ง เดิน ขี่จักรยานรวมถึงการสวมเสื้อผ้าที่ทำให้ร่างกายอบอุ่นตลอดเวลา
ส่วนผู้ที่ร่างกายเปียกชื้นจากฝน ควรรีบอาบน้ำ เปลี่ยนเสื้อผ้าและหากสระผมเวลากลางคืนควรเป่าผมให้แห้ง เพราะความชื้นมีผลทำให้ติดเชื้อไวรัสได้ง่าย เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายมีการทำงานที่ผิดปกติจากอุณหภูมิของร่างกายที่เปลี่ยนนั่นเอง
อาการปอดอักเสบ เป็นภาวะแทรกซ้อนจากโรคไข้หวัดใหญ่ที่ต้องระวังเป็นพิเศษ โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง ได้แก่ หญิงตั้งครรภ์ซึ่งอาจคลอดก่อนกำหนดหรือแท้งบุตร ผู้ใหญ่ที่อายุมากกว่า 65 ปีขึ้นไป ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดัน โรคหัวใจ เพราะมีโอกาสที่จะเป็นโรคปอดอักเสบหลังจากติดเชื้อโรคหวัดได้
วิธีสังเกตอาการของปอดอักเสบ คือผู้ป่วยจะมีอาการเหนื่อยง่าย หรือหอบง่ายทั้งที่ไม่เคยเป็น เนื่องจากออกซิเจนในเลือดต่ำกว่าปกติ หรือไอมากกว่าปกติ โดยจะเกิดอาการหลังรับเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ไปแล้วประมาณ 48 ชั่วโมง และต้องรีบพบแพทย์เพื่อรับยาต้านไวรัส เพราะหากไม่ได้รับการรักษาไวรัสจะกระจายเข้ากระแสเลือด อาจช็อคหรือเสียชีวิตได้
ประเทศเรา คนป่วยมักไม่ยอมสวมหน้ากากป้องกัน เพราะกลัวคนอื่นเห็นแล้วรังเกียจ ของที่ใช้ร่วมกัน เช่น ปุ่มกดในลิฟท์ บันไดเลื่อน เมื่อใช้แล้วควรล้างมือทุกครั้ง และหากต้องเข้าลิฟท์กับผู้ที่เป็นหวัด ควรเลือกยืนด้านในสุด เพื่อป้องกันการรับเชื้อจากการไอหรือการจาม คุณหมอแนะนำ
โรคระบบทางเดินอาหารก็ไม่ควรมองข้าม เพราะหน้าฝนเป็นช่วงที่เชื้อแบคทีเรียและเชื้อไวรัสเติบโตได้ดี เชื้อท้องร่วงและไทฟอยด์อาจเข้าสู่ร่างกายโดยไม่ทันรู้ตัว ไทฟอยด์เป็นเชื้อแบคทีเรียที่ปนเปื้อนมาทางอุจจาระ อาจจะปนเปื้อนมาจากแม่ครัวที่ล้างมือไม่สะอาด
วิธีป้องกันโรคท้องเสียที่ดีคือ การกินอาหารปรุงสุกใหม่ๆ หรือไม่เกิน 4 ชั่วโมงหลังปรุงสุก ใช้ช้อนกลางให้ติดเป็นนิสัยเมื่อต้องรับประทานอาหารร่วมกับผู้อื่น เพื่อลดเสี่ยงที่จะติดเชื้อไวรัสจากเพื่อนที่ป่วย หรือลดความเสี่ยงที่เชื้อไวรัสจากตัวเราจะแพร่สู่เพื่อนร่วมโต๊ะ และควรดื่มน้ำสะอาดให้มากๆ
กรณีตากฝนมาแล้วมีไข้ อาจเลือกกินยาพาราแก้ไข้เพื่อบรรเทาอาการเบื้องต้น แต่หาก 2-3 วันยังไม่ดีขึ้นควรพบแพทย์เพื่อตรวจดูอาการ และสำหรับเด็กเล็กเมื่อพบอาการไข้ควรพาไปพบแพทย์ ไม่ควรซื้อยาให้กินเองเพราะเด็กอาจแพ้ยาได้ อีกทั้งยาบางตัวหากใช้ไม่ถูกต้องอาจมีผลกระทบต่อสมองของเด็ก
เมื่อรู้ตัวว่าป่วย ไม่ว่าจะเป็น หวัดหรืออะไรก็ตาม ไม่ควรซื้อยากินเอง เพราะบางครั้งการมีไข้ มีน้ำมูก อาจไม่ได้เป็นหวัดปกติ แต่อาจเป็นไข้เลือดออกหรือแพ้ยาก็ได้ เพราะตัวยาบางตัวเมื่อกินเข้าไป กรณีที่ป่วยเป็นไข้เลือดออกอาจทำให้อาการของโรคแย่ลงได้ นพ.พิศิษฐ์ กล่าวเตือน
"ผู้ที่เป็นหวัดควรมีความรับผิดชอบต่อคนอื่นด้วยการสวมหน้ากากอนามัยทุกครั้ง"
"ใส่ใจ" รับมือสุขภาพหน้าฝน 