ชมเวอร์ไม่ใช่ชมจริง รู้จักนาซิซิสแบบแฝงที่หลายคนไม่รู้ตัว

เคยไหม เจอคนที่ชมเรา "เวอร์เกินเบอร์"ไม่ว่าจะทำได้ดีหรือไม่ดี ก็ชมได้หมด ลายมืออ่านไม่ออก แต่บอกว่าสวยมาก แค่พูดว่าจะซื้อรถ Benz ก็โดนดันไปไกลว่า ระดับคุณต้อง Ferrari แล้ว

ฟังดูเหมือนคำพูดดี ๆ แต่แปลกตรงที่หลายคนกลับรู้สึกอึดอัดทั้งที่ควรจะรู้สึกดีด้วยซ้ำ

เรามาวิเคราะห์กันว่า คนกลุ่ม "ชมเวอร์" แบบนี้จริง ๆ แล้วเขาทำไปเพื่ออะไร

ทาง Teenee.com ขอแยกออกเป็น 4 ส่วน ตามหลักจิตวิทยาแบบเข้าใจง่าย

1) เขาทำเพื่อเข้าสังคม (ระดับที่เขารู้ตัว)

ต้องยอมรับก่อนว่า บางคนไม่ได้มีเจตนาร้าย เขาเชื่อจริง ๆ ว่าการชมเวอร์คือการพูดดี พูดเป็น และเข้ากับคนอื่นได้ง่าย

การอัปตัวเลขให้ดูใหญ่ การยกระดับแบรนด์ให้ดูแพงสำหรับเขา คือการให้เกียรติ และทำให้บทสนทนาดูน่าสนใจ

ในมุมของคนกลุ่มนี้ คำชมคือเครื่องมือเชื่อมคน และเป็นทักษะทางสังคมที่เขาภูมิใจ

2) เขาแอบกลบปมในใจ (ระดับ Unconscious)

แต่ในอีกระดับหนึ่ง คำชมเวอร์จำนวนมาก เกิดจากสิ่งที่เจ้าตัวไม่รู้ตัวเลย เมื่อเจอคนที่นิ่ง เก่ง หรือได้รับการยอมรับ จะเกิดความรู้สึกบางอย่างที่อธิบายไม่ถูก ไม่ถึงกับอิจฉา แต่ก็ไม่สบายใจ สมองจึงเลือกวิธีง่ายที่สุด คือ "ยกเพดานให้สูงเกินจริง"

เมื่อทุกอย่างถูกพูดให้เวอร์ ก็ไม่มีใครไปถึงจริง ๆ รวมถึงตัวเขาเอง ความรู้สึกแพ้จึงถูกกลบไว้ได้แบบแนบเนียน

3) การวางมาด คือการ Reclaim Power

เมื่ออีกฝ่ายเริ่มเด่นขึ้น มีคนฟังมากขึ้น หรือมีอำนาจในวงมากกว่าเดิมบางคนจะเริ่มวางมาดโดยไม่รู้ตัวน้ำเสียงเปลี่ยนท่าทีเหนือขึ้นเริ่มชี้นำหรือแอบสั่งเล็ก ๆ

นี่คือการ Reclaim Power การทวงอำนาจทางจิตใจกลับมา เพื่อให้ตัวเองยังรู้สึกว่าไม่ได้เป็นรอง

ในสายตาเขา อาจคิดว่า "ก็แค่ช่วย" แต่ลึก ๆ คือการจัดลำดับอำนาจใหม่

4) แขวะเล็ก ๆ แต่ไม่เล็ก : Micro-devalue

อีกพฤติกรรมที่มักตามมาคือ Micro-devalueหรือการแขวะเล็ก ๆ แบบแนบเนียน

ไม่ใช่การด่าตรง ๆแต่เป็นการลดค่าคนอื่นลงนิดเดียวเพื่อ "ตัดยอด" ความเด่น

มักมาในรูปแบบของคำแซว คำชมที่หักมุม หรือประโยคที่ฟังดูเหมือนเล่น แต่ทำให้เรารู้สึกเล็กลง

พฤติกรรมนี้มักเกิดขึ้นเมื่ออีกฝ่ายนิ่ง เก่ง หรือได้รับการยอมรับจากคนรอบข้าง
ไม่แรงพอให้จับผิด แต่แรงพอให้ความมั่นใจสะดุด

คนที่ชมเวอร์แบบนี้ ไม่ได้เป็นคนไม่ดีไปซะหมด บางคนทำไปเพราะคิดว่ามันคือทักษะการเข้าสังคม และเชื่อว่าตัวเองหวังดี

แต่ในอีกด้านหนึ่ง คำชมเหล่านี้กลับทำหน้าที่ กลบปมในใจ จัดสมดุลอำนาจ และลดความเด่นของคนอื่นลงแบบไม่รู้ตัว

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมคำชมบางคำฟังดูดี แต่เรากลับรู้สึกอึดอัด

สำหรับคำถามว่า คนแบบนี้คบได้ไหมคำตอบคือ คบได้ แต่ต้องรู้ระยะ

คบได้ในฐานะเพื่อนคุย เพื่อนวงสังคม หรือคนรู้จักคุยสนุกได้ รับฟังได้ แต่ไม่ควรเอาใจไปผูกและไม่ควรฝากคุณค่าของตัวเองไว้กับคำชมของเขา

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงคือ
-การพึ่งพา
-การเล่าเรื่องส่วนตัวลึก ๆ
-หรือการยอมให้เขาอยู่ในตำแหน่งที่สั่งหรือกดเราได้

ถ้าวันไหนคุณเริ่มรู้สึกว่าคำชมกลายเป็นการแขวะ ท่าทีเริ่มเหนือหรือคุณต้องคอยลดตัวเองเพื่อให้บทสนทนาไหลลื่น

นั่นไม่ใช่ความบังเอิญแต่คือสัญญาณว่าเกมอำนาจกำลังเริ่มทำงาน

รู้ทันไว้ ไม่ได้แปลว่าต้องตัดใครออกจากชีวิตแค่ช่วยให้เราเลือกบทบาทที่เหมาะกับคนแต่ละแบบและไม่เผลอให้คำพูดที่ไม่ได้สะท้อนความจริง มากำหนดคุณค่าของตัวเอง