ยุงมีประโยชน์อะไร โลกนี้ไม่มียุงเลยได้ไหม?

เจาะลึกโลกของ "ยุง" นักล่าตัวจิ๋วที่อยู่มานานกว่าไดโนเสาร์

รู้หรือไม่ว่า "ยุง" ไม่ได้เป็นแค่สัตว์รำคาญ แต่เป็นสิ่งมีชีวิตระดับตำนานที่ครองโลกมานานกว่า 130 ล้านปี โดยมีวิวัฒนาการที่น่าทึ่งและซับซ้อนเกินคาด จากข้อมูลของ รองศาสตราจารย์ ดร. พัชรา ศรีวิชัย ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยมหิดล พบว่าความร้ายกาจส่วนใหญ่มาจาก "ยุงตัวเมีย" ที่ต้องการโปรตีนจากเลือดไปสร้างไข่และมีอายุขัยนานนับเดือน ในขณะที่ตัวผู้เป็นมังสวิรัติกินแต่น้ำหวานและมีชีวิตอยู่เพียงไม่กี่วันเท่านั้น ที่น่าสนใจคือระบบสืบพันธุ์ของพวกมันสุดแปลก โดยเฉพาะยุงก้นปล่องที่ผสมพันธุ์ยากจนนักวิจัยต้องใช้วิธีเด็ดหัวตัวผู้เพื่อกระตุ้นการสืบพันธุ์ในห้องปฏิบัติการ

สำหรับคำถามที่ว่าทำไมบางคนถึงเป็น "ผู้ถูกเลือก" ให้โดนยุงกัดมากกว่าคนอื่น คำตอบอยู่ที่เซ็นเซอร์ตรวจจับสุดอัจฉริยะ ยุงจะพุ่งเป้าไปที่คนที่ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และไอความร้อนสูง โดยเฉพาะ "คนกรุ๊ปเลือด O" ที่มีสถิติถูกกัดมากกว่ากรุ๊ป A ถึงสองเท่า รวมถึงผู้ที่ใส่เสื้อผ้าโทนมืดอย่างสีดำหรือน้ำเงิน และคนที่มีกลิ่นเหงื่อหรือกรดแลคติกในร่างกายสูง

เมื่อยุงลงจอดและเริ่มดูดเลือด มันจะปล่อยสารป้องกันเลือดแข็งตัวลงไป ซึ่งสารนี้เองที่มีฮิสตามีนกระตุ้นให้เราเกิดอาการบวมแดงและคันอย่างรุนแรง ส่วนความเชื่อเรื่องการจิกเล็บเป็นรูปดอกจันบนตุ่มยุงกัดนั้น เป็นเพียงการเบี่ยงเบนความรู้สึกสะใจชั่วคราว วิธีแก้ที่ได้ผลจริงและเร็วที่สุดคือการ "ล้างด้วยน้ำสบู่" เพื่อชะล้างสารระคายเคืองออกไป

ในด้านของโรคติดต่อ แม้ยุงจะมีมากกว่า 3,500 ชนิด แต่มีเพียงไม่ถึง 5% ที่เป็นพาหะนำโรคร้าย เช่น ยุงลายนำไข้เลือดออก ยุงก้นปล่องนำมาลาเรีย และยุงรำคาญนำไข้สมองอักเสบ อย่างไรก็ตาม สบายใจได้เรื่องเชื้อ HIV เพราะยุงไม่สามารถแพร่เชื้อนี้ได้เนื่องจากไวรัสจะถูกย่อยสลายในตัวยุงทันที

  ท้ายที่สุดเหล่านักวิจัยยืนยันว่าเราไม่ควรล้างบางยุงให้หมดไปจากโลก เพราะพวกมันยังเป็นห่วงโซ่อาหารสำคัญ และยังมี "ยุงยักษ์" ที่คอยช่วยกำจัดลูกน้ำยุงลายให้เราแบบฟรีๆ การควบคุมประชากรเฉพาะจุดจึงเป็นทางออกที่ดีที่สุดเพื่อรักษาสมดุลธรรมชาติ

เครดิตแหล่งข้อมูล : รีไร้ท์และเรียบเรียงจาก รายการ ความ(ไม่)รู้รอบตัว