เส้นทาง ภาษีบาป จ่ายค่าเหล้า-บุหรี่1ครั้ง เงินไปไหนบ้าง?

หลายคนอาจเคยสงสัยว่า เวลาเราซื้อเหล้าหรือบุหรี่ เงินที่จ่ายไปมีส่วนไหนที่กลายเป็น "ภาษีบาป" และสุดท้ายเงินเหล่านั้นถูกนำไปใช้ประโยชน์ด้านใดบ้าง ล่าสุด คลังสารสนเทศรัฐสภา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ได้เผยข้อมูลเส้นทางของภาษีและเงินบำรุงจากสินค้ากลุ่มนี้ เพื่อให้เห็นภาพการจัดสรรเงินอย่างชัดเจน

ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่า "ภาษีบาป" ไม่ใช่ชื่อภาษีที่ระบุไว้โดยตรงในกฎหมาย แต่เป็นคำที่คนทั่วไปใช้เรียกภาษีและเงินบำรุงที่เกี่ยวข้องกับสุราและยาสูบ โดยภาษีสรรพสามิตที่จัดเก็บจากสินค้าทั้ง 2 ประเภท จะถูกนำส่งเป็น "รายได้แผ่นดิน" ตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560

นอกจากรายได้แผ่นดินแล้ว ยังมีเงินบำรุงที่กฎหมายกำหนดให้จัดสรรจากภาษีสุราและยาสูบไปยังหน่วยงานและกองทุนต่างๆ อีก 4 แห่ง ได้แก่

กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส. ได้รับเงินบำรุง 2% จากภาษีสุราและยาสูบ เพื่อนำไปสนับสนุนงานสร้างเสริมสุขภาพและลดพฤติกรรมเสี่ยง ตาม พ.ร.บ.กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ พ.ศ. 2544

Thai PBS ได้รับเงินบำรุง 1.5% จากภาษีสุราและยาสูบ เพื่อเป็นรายได้สำหรับการดำเนินงานของสื่อสาธารณะ โดยกำหนดเพดานไว้ไม่เกิน 2,000 ล้านบาทต่อปี ตาม พ.ร.บ.องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2551

ส่วนกองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ หรือกองทุนกีฬา ได้รับเงินบำรุง 2% จากภาษีสุราและยาสูบ เพื่อนำไปใช้สนับสนุนและพัฒนาการกีฬา ตาม พ.ร.บ.การกีฬาแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2558

ขณะที่กองทุนผู้สูงอายุ ได้รับเงินบำรุง 2% จากภาษีสุราและยาสูบ เพื่อใช้เป็นเงินสงเคราะห์สำหรับการยังชีพของผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อย โดยกำหนดเพดานสูงสุดไว้ไม่เกิน 4,000 ล้านบาทต่อปี ตาม พ.ร.บ.ผู้สูงอายุ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2560

ดังนั้น เงินจากการซื้อสุราและยาสูบจึงไม่ได้ถูกนำส่งไปเพียงส่วนเดียว แต่มีทั้งส่วนที่เป็นรายได้แผ่นดินและส่วนที่กฎหมายกำหนดให้จัดสรรเป็นเงินบำรุงให้กับหน่วยงานและกองทุนต่างๆ เพื่อใช้ประโยชน์ในด้านสุขภาพ สื่อสาธารณะ กีฬา และการดูแลผู้สูงอายุ