รู้ไว้ดีกว่า! เช็กลิสต์รับมือภัยพิบัติ เตรียมตัวแบบไม่ตื่นกลัว

เตรียมให้พร้อม! เช็กลิสต์ 5 หมวดเสบียงฉุกเฉิน ของจำเป็นที่ทุกบ้านควรมี สำรองรับมือวิกฤต 3-7 วัน

น้ำท่วม แผ่นดินไหว พายุรุนแรง หรือไฟฟ้าดับเป็นวงกว้าง ล้วนเป็นเหตุการณ์ที่อาจทำให้ระบบประปา การสื่อสาร และการขนส่งหยุดชะงักได้แบบไม่ทันตั้งตัว การเตรียมเสบียงฉุกเฉินติดบ้านไว้จึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะช่วยให้เราดูแลตัวเองและครอบครัวได้ในช่วงที่ความช่วยเหลือยังเข้าไม่ถึง

หลายประเทศแนะนำให้ประชาชนสำรองเสบียงอย่างน้อย 3 วัน หรือ 72 ชั่วโมง ขณะที่บางประเทศแนะนำให้เตรียมพร้อมนานถึง 7-10 วัน สำหรับประเทศไทยสามารถนำแนวทางนี้มาปรับใช้ โดยเริ่มจากการเตรียมของจำเป็นให้เพียงพอประมาณ 3-7 วัน ตามจำนวนสมาชิกในบ้านและความเสี่ยงของแต่ละพื้นที่

ทั้งนี้ การเตรียมพร้อมมีไว้เพื่อให้ตระหนักถึงความเสี่ยงและรับมือได้อย่างมีสติ ไม่ใช่เพื่อสร้างความหวาดกลัวหรือตื่นตระหนก ไม่จำเป็นต้องกักตุนสินค้าจำนวนมากจนเกินความจำเป็น แต่ควรทยอยจัดเตรียมสิ่งของที่จำเป็น ตรวจสอบวันหมดอายุ และวางแผนรับมือเหตุฉุกเฉินไว้ล่วงหน้า

เช็กลิสต์ 5 หมวดของจำเป็นที่ควรเตรียมไว้

1. น้ำดื่มและอาหาร
- น้ำดื่ม อย่างน้อย 2-3 ลิตรต่อคนต่อวัน สำหรับดื่มและปรุงอาหารเบื้องต้น
- อาหารแห้ง เช่น ข้าวสาร บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป และขนมปังกรอบ
- อาหารกระป๋องและอาหารพร้อมรับประทานที่เก็บได้นาน
- ที่เปิดกระป๋องแบบใช้มือ
- ภาชนะสะอาดสำหรับเก็บน้ำสำรอง

2. ยาและอุปกรณ์สุขอนามัย
- ยาประจำตัวให้เพียงพอ โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
- ชุดปฐมพยาบาลและยาสามัญประจำบ้าน
- หน้ากากอนามัยและเจลแอลกอฮอล์
- สบู่ กระดาษทิชชู่ และทิชชู่เปียก
- ผ้าอนามัยและของใช้ส่วนตัว
- ถุงขยะสำหรับรักษาความสะอาด

3. ไฟฉายและพลังงานสำรอง
- ไฟฉายหรือไฟฉายคาดศีรษะ
- ถ่านสำรอง
- พาวเวอร์แบงก์ที่ชาร์จไฟเต็ม
- สายชาร์จโทรศัพท์
- วิทยุใช้ถ่านหรือวิทยุแบบมือหมุน สำหรับรับข่าวสารเมื่ออินเทอร์เน็ตใช้ไม่ได้
- เสื้อกันฝนและผ้าห่ม

4. การสื่อสารและเงินสำรอง
- เงินสดย่อย เผื่อระบบชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ใช้ไม่ได้
- รายชื่อและเบอร์โทรศัพท์ของครอบครัว โรงพยาบาล และหน่วยงานฉุกเฉิน เขียนเก็บไว้บนกระดาษ
- โทรศัพท์มือถือพร้อมแบตเตอรี่สำรอง
- ข้อมูลสถานที่นัดพบของครอบครัว หากติดต่อกันไม่ได้

5. เอกสารสำคัญและอุปกรณ์จำเป็นอื่นๆ
- สำเนาบัตรประชาชนและหนังสือเดินทาง หากมี
- สำเนาเอกสารทางการเงินและกรมธรรม์ประกันภัยที่จำเป็น
- ถุงซิปล็อกหรือซองกันน้ำสำหรับเก็บเอกสาร
- กุญแจสำรองตามความจำเป็น
- นกหวีดและอุปกรณ์อเนกประสงค์ที่เหมาะสม
- กระเป๋าเป้สำหรับใส่ของจำเป็น กรณีต้องอพยพออกจากบ้าน

ควรเตรียมทั้งเสบียงติดบ้านและกระเป๋าอพยพ
นอกจากเก็บเสบียงไว้ที่บ้านแล้ว ควรจัดกระเป๋าฉุกเฉินไว้ใกล้ทางออก โดยใส่น้ำดื่ม อาหารพร้อมกิน ยาประจำตัว ไฟฉาย พาวเวอร์แบงก์ เงินสด และสำเนาเอกสารสำคัญ เพื่อให้หยิบออกจากบ้านได้ทันทีหากเกิดน้ำท่วมฉับพลัน ไฟไหม้ หรือเหตุที่ต้องอพยพเร่งด่วน

ส่วนเสบียงที่เก็บไว้ในบ้าน ควรเลือกของที่สมาชิกครอบครัวรับประทานได้จริง ตรวจสอบวันหมดอายุเป็นประจำ และนำของที่ซื้อก่อนมาใช้ก่อน เพื่อไม่ให้เสบียงเสียเปล่า หากใช้เตาแก๊สพกพาหรืออุปกรณ์ให้ความร้อน ต้องใช้ตามคำแนะนำในบริเวณที่อากาศถ่ายเท ห้ามใช้เตาเชื้อเพลิงในพื้นที่ปิด เพราะเสี่ยงต่อการเกิดก๊าซพิษและไฟไหม้

การเตรียมพร้อมไม่ใช่การคาดการณ์ว่าจะเกิดภัยพิบัติหรือเหตุการณ์ร้ายแรงเกิดขึ้น แต่เป็นการวางแผนเผื่อไว้หากเกิดเหตุไม่คาดคิด ทุกครอบครัวสามารถเริ่มจากสิ่งเล็กๆ ทยอยซื้อของจำเป็นตามกำลัง ตรวจสอบข่าวสารจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้ และหลีกเลี่ยงการแชร์ข้อมูลที่ยังไม่ได้รับการยืนยัน เพื่อให้ตระหนักถึงความเสี่ยงโดยไม่ตื่นตระหนก และพร้อมรับมือสถานการณ์อย่างมีเหตุผล