พลิกปูมหลัง ย่านสยาม จากทุ่งนาชานเมือง สู่ศูนย์กลางวัยรุ่น

หากย้อนเวลากลับไปก่อนปี พ.ศ. 2475 ภาพของ "ย่านสยาม" ที่เราเห็นตึกสูงระฟ้าและรถไฟฟ้าขวักไขว่ในวันนี้ แท้จริงแล้วคือพื้นที่ชานเมืองอันเงียบสงบที่เต็มไปด้วยทุ่งนาและคลองแสนแสบ ซึ่งถูกขุดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 เพื่อการขนส่งทางยุทธศาสตร์ โดยมีกลุ่มแรงงานชาวมุสลิมเชื้อสายจามและมลายูตั้งรกรากเป็น "ชุมชนบ้านครัว" ผู้บุกเบิกตำนานผ้าไหมไทยอันเลื่องชื่อ

ความเจริญเริ่มคืบคลานเข้ามาเมื่อรัชกาลที่ 4 โปรดให้ขุดสระบัวพักผ่อนและสร้างวัดปทุมวนาราม ท่ามกลางชุมชนหลากหลายเชื้อชาติทั้งลาว จีน และแขก ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 พื้นที่นี้ถูกยกระดับด้วยการสร้าง "วังใหม่" (วังวินเซอร์) ซึ่งภายหลังกลายเป็นจุดกำเนิดของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อีกทั้งยังมีเกร็ดประวัติศาสตร์ที่น่าทึ่งว่า พื้นที่ราชกรีฑาสโมสร (RBSC) ในปัจจุบัน เคยถูกใช้เป็น "สนามบินแห่งแรกของไทย" ก่อนจะย้ายไปดอนเมือง

จุดเปลี่ยนสำคัญที่พลิกโฉมทุ่งนาสู่ย่านการค้าสมัยใหม่เกิดขึ้นในช่วงทศวรรษ 2500 ภายใต้นโยบายพัฒนาประเทศ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเริ่มพัฒนาที่ดินเพื่อหารายได้ จนเกิดเป็น "สยามสแควร์" แหล่งรวมความบันเทิงแนวราบที่มีทั้งโรงหนังและโรงโบว์ลิ่ง พร้อมกับการถือกำเนิดของโรงแรม "สยามอินเตอร์คอนติเนนตัล" โรงแรมหรูรูปทรงหมวกอันเป็นเอกลักษณ์ และ "สยามเซ็นเตอร์" ที่มาพร้อมลานเบียร์แห่งแรก ตามมาด้วย "มาบุญครอง" ที่สร้างปรากฏการณ์ดึงร้านสตรีทฟู้ดขึ้นห้างเป็นครั้งแรก

เมื่อเข้าสู่ยุค 90 "สยาม" กลายร่างเป็นลมหายใจของวัยรุ่นไทย ย้ายฐานความนิยมจากวังบูรพามาสู่บันไดหน้าสยามเซ็นเตอร์ พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับการ "โชว์ตัว" ให้แมวมองเห็น เป็นยุคเฟื่องฟูของโรงเรียนกวดวิชา แฟชั่นสายเดี่ยว ส้นตึก และร้านเพลงในตำนาน แม้จะเผชิญวิกฤตต้มยำกุ้ง แต่สยามยังขยายตัวต่อเนื่องด้วยการเปิด "สยามดิสคัฟเวอรี่"

กระทั่งปี 2548 หน้าประวัติศาสตร์ใหม่ได้ถูกจารึกอีกครั้ง เมื่อโรงแรมสยามอินเตอร์คอนฯ ถูกทุบเพื่อสร้าง "สยามพารากอน" เปลี่ยนภาพลักษณ์จากย่านวัยรุ่นสู่อาณาจักรลักชูรีระดับโลก ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วทุกมุมโลก กลุ่มสยามภิวัฒน์ได้เชื่อมโยงทุกห้างเข้าด้วยกันภายใต้แนวคิด One Siam ปรับตัวสู้กับกระแสออนไลน์ด้วยการเปลี่ยนห้างให้เป็น "Community Space" พื้นที่สาธารณะที่มอบประสบการณ์ไลฟ์สไตล์มากกว่าแค่การช้อปปิ้ง พิสูจน์ให้เห็นว่า "สยาม" คือย่านที่มีพลวัตสูงสุด ปรับตัวอยู่รอด และยังคงเป็นหัวใจของกรุงเทพมหานครมาทุกยุคทุกสมัย