ไขปริศนา ทำไมพระพุทธรูปต้องมีผมก้นหอย?

ทำไมพระพุทธรูปต้องมี "ผมก้นหอย"? ไขปริศนาพุทธศิลป์ที่ขัดแย้งกับประวัติศาสตร์จริง!

กลายเป็นประเด็นที่สร้างความกระจ่างให้แก่พุทธศาสนิกชน เมื่อมีการวิเคราะห์ถึงความแตกต่างระหว่าง "รูปลักษณ์ในงานศิลปะ" กับ "บุคคลในประวัติศาสตร์" ของพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะลักษณะเส้นพระเกศาที่ขดเป็นก้นหอยและส่วนปูดนูนบนพระเศียรที่เรียกว่า "อุษณีษะ" ซึ่งดูขัดแย้งกับวิถีของสงฆ์ที่ต้องโกนผม

ในเชิงประวัติศาสตร์ หลักฐานจากพระไตรปิฎกระบุชัดเจนว่าพระพุทธเจ้าทรงปลงผมสั้นเพียง 2 องคุลี (ประมาณทรงสกินเฮด) และมีหลายเหตุการณ์ที่บุคคลภายนอกแยกพระองค์ไม่ออกจากหมู่สงฆ์ จนถูกขนานนามว่า "สมณะโล้น" แต่เหตุที่พระพุทธรูปมีรูปลักษณ์ต่างออกไปนั้น เกิดจากการผสมผสานระหว่าง มหาบุรุษลักษณะ 32 ประการ ที่ระบุว่าเส้นขนต้องขดเวียนขวาเป็นสีดอกอัญชัน เข้ากับอิทธิพลจาก ศิลปะคันธาระ ของกรีกที่เริ่มปั้นพระพุทธรูปให้มีมวยผมและผมหยักศกคล้ายเทพอพอลโล ก่อนจะถูกลดทอนรูปทรงจนกลายเป็นปุ่มนูนและก้นหอยในยุคหลัง เพื่อเป็นสัญลักษณ์ตอกย้ำสถานะ "จักรพรรดิทางธรรม" และช่วยให้ศาสนิกชนแยกแยะพระองค์ออกจากเหล่าสาวกได้อย่างชัดเจนนั่นเอง