หาดูยาก! เปิดภาพราชวงศ์สุดท้ายอิหร่าน ก่อนโดนโค่นล้ม

เปิดตำนาน "ชาห์" แห่งเปอร์เซีย: จากความรุ่งโรจน์นับพันปี สู่จุดสิ้นสุดที่โลกไม่ลืม

หน้าประวัติศาสตร์โลกต้องจารึกถึงความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของ "อิหร่าน" ดินแดนที่เคยรุ่งเรืองด้วยระบอบกษัตริย์มาอย่างยาวนานนับพันปี โดยมีพระยศอันเกรียงไกรอย่าง "ชาห์" (Shah) เป็นสัญลักษณ์แห่งอำนาจสูงสุด ทว่าทุกอย่างกลับถึงคราวพลิกผันในช่วงปลายทศวรรษที่ 1970

ย้อนกลับไปในยุคของ พระเจ้าโมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี กษัตริย์องค์สุดท้ายผู้ครองราชย์ตั้งแต่ปี 1941 ทรงสร้างความสั่นสะเทือนไปทั่วโลกด้วยการจัดพิธีบรมราชาภิเษกสุดยิ่งใหญ่ในปี 1967 พร้อมสถาปนาพระองค์เป็น "ชาห์อันชาห์" หรือจักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ เพื่อประกาศศักดาของราชวงศ์ปาห์ลาวีและประเทศอิหร่านสู่สายตาชาวโลก ในยุคนั้นอิหร่านและไทยมีความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นอย่างยิ่ง เห็นได้จากการเสด็จพระราชดำเนินเยือนอิหร่านของ ในหลวงรัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อปี 2510 ซึ่งได้รับการต้อนรับอย่างสมพระเกียรติจากพระเจ้าชาห์และสมเด็จพระจักรพรรดินีฟาราห์ ก่อนที่ทั้งสองพระองค์จากเปอร์เซียจะเสด็จฯ เยือนประเทศไทยเป็นการตอบแทนในปีถัดมา

ทว่าท่ามกลางความหรูหราและการพยายามเปลี่ยนประเทศให้เป็นตะวันตก กลับเกิดกระแสต่อต้านอย่างหนักจากความไม่พอใจในระบอบเก่าและอิทธิพลจากต่างชาติ จนนำไปสู่ "การปฏิวัติอิสลาม" ในปี 1979 ภายใต้การนำของ อยาตอลลาห์ รูฮอลลาห์ โคมัยนี เหตุการณ์ครั้งนั้นส่งผลให้ระบอบกษัตริย์ที่ยืนยงมานับสหัสวรรษต้องล่มสลายลงอย่างถาวร เปลี่ยนโฉมหน้าอิหร่านสู่การเป็น "สาธารณรัฐอิสลาม" ที่ปกครองด้วยระบบเผด็จการศาสนาโดยมีผู้นำสูงสุดเป็นประมุขมาจนถึงปัจจุบัน ปิดฉากตำนานเจ้าผู้ครองนพปฎลเศวตฉัตรแห่งเปอร์เซียไปตลอดกาล