ย้อนดูอดีต...คนสยามเคยใช้สิ่งนี้ซื้อของ!

ย้อนกลับไปในอดีต เงินตราที่คนไทยใช้งานกันยาวนานที่สุดไม่ใช่เหรียญหรือธนบัตรอย่างในปัจจุบัน แต่เป็น "เบี้ยหอย" ซึ่งนำเข้ามาโดยพ่อค้าชาวอาหรับและอินเดียที่ร่องเรือข้ามสมุทร นำหอยเบี้ยมาจากหมู่เกาะมัลดีฟส์ เนื่องจากมีขนาดมาตรฐาน ทนทาน และยากต่อการปลอมแปลง ในสมัยอยุธยาเบี้ยหอยถูกใช้เป็นเงินปลีกสำหรับประชาชนทั่วไป โดยมีอัตราแลกเปลี่ยนมาตรฐานอยู่ที่ 800 เบี้ยเท่ากับ 1 เฟื้อง หากชาวบ้านต้องการซื้อไก่เพียง 1 ตัว อาจต้องใช้หอยเบี้ยมากถึง 200 ถึง 300 ตัวเลยทีเดียว ขณะที่หอยเบี้ยเพียงกำมือเดียวสามารถซื้อได้เพียงพริกและเกลือเท่านั้น

สำหรับการค้าขายที่มีมูลค่าสูง จะใช้ "เงินพดด้วง" ควบคู่ไปกับเบี้ยหอยมาตั้งแต่วัยสุโขทัย โดยเฉพาะหน่วยเฟื้องซึ่งเป็นเงินพดด้วงขนาดจิ๋ว ทำจากเงินแท้ ก้อนกลม พกพาสะดวก และมีการตีตราประทับรับรองมูลค่าโดยพระมหากษัตริย์ ถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญที่ทำให้ระบบเงินตราในไทยมีความน่าเชื่อถือในระดับสากล

กระทั่งในสมัยรัชกาลที่ 4 พ.ศ. 2398 เมื่อประเทศไทยทำสนธิสัญญาเบาว์ริงกับประเทศอังกฤษ เพื่อเปิดการค้าเสรีกับชาวต่างชาติ พ่อค้าชาวตะวันตกกลับไม่คุ้นเคยกับเงินพดด้วงทรงกลม ประกอบกับการผลิตด้วยมือทำได้ล่าช้า ไม่ทันต่อหมุนเวียน รัชกาลที่ 4 จึงทรงตัดสินใจสั่งซื้อเครื่องจักรผลิตเงินเหรียญจากประเทศอังกฤษมาติดตั้ง ณ โรงกระสาปน์สิทธิการ เพื่อเปลี่ยนรูปแบบเงินตรามาเป็นเหรียญแบบสากล โดยเริ่มผลิตเหรียญตรามงกุฎ-ช้างในดอกบัวครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2403

อย่างไรก็ตาม ในช่วงแรกที่เหรียญกษาปณ์ถูกนำมาใช้งาน ประชาชนกลับไม่กล้าใช้เนื่องจากเห็นว่าเป็นเหรียญแบนบาง กลัวจะเป็นของปลอม จนรัชกาลที่ 4 ต้องทรงออกประกาศยืนยันและบังคับใช้ ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 ทรงปฏิรูประบบเงินตราครั้งใหญ่ ทรงสั่งผลิต "เหรียญสตางค์รู" เพื่อให้ชาวบ้านสามารถร้อยเชือกพกพาได้สะดวกเหมือนเบี้ยในอดีต พร้อมปรับอัตราแลกเปลี่ยนให้ 1 บาท เท่ากับ 100 สตางค์ ซึ่งมีทั้งเหรียญ 1 สตางค์, 5 สตางค์ และ 10 สตางค์

ก้าวสำคัญถัดมาเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2445 รัฐบาลสยามได้ปฏิรูปเงินตราอีกครั้งด้วยการออกธนบัตรชุดแรก โดยว่าจ้างบริษัท โทมัส เดอ ลา รู จำกัด จากประเทศอังกฤษ ให้เป็นผู้จัดพิมพ์ธนบัตรสยาม โดยมีชนิดราคา High-end สูงสุดในขณะนั้นคือ 1,000 บาท ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนผ่านสำคัญสู่ระบบการเงินยุคใหม่ของประเทศไทย