โง่มาทั้งชีวิต !!! ไขปริศนา พระเจ้าเหา คือใคร !? เกี่ยวข้องอะไรกับ บรรพบุรุษไทย

"นี่มัน...ตั้งแต่สมัยพระเจ้าเหาแล้ว!!!" สำนวนในลักษณะนี้คงเป็นคำที่คุ้นชินสำหรับคนไทยที่ได้ยินกันมาตั้งแต่ยังจำความไม่ได้ และทุกคนต่างเข้าใจความหมายตรงกันว่า "มันช่างเป็นเวลาที่ยาวนานเกินกว่าจะประเมินค่าได้.. นานนนนนจนไม่สามารถอธิบายได้ว่ามันนานขนาดไหน!"

ทว่า จะมีใครรู้ที่มาที่แท้จริงเกี่ยวกับ "พระเจ้าเหา" ว่าแท้จริงแล้วเขาคือใคร ? เกี่ยวข้องอย่างไรกับพวกเรากันแน่ !? ซึ่งในบทความของ สุจิตต์ วงษ์เทศ นักเขียนรางวัลศรีบูรพา ประจำปี พ.ศ. 2536 ได้รวบรวมแนวคิดต่างๆไว้ในบทความ "พระเจ้าเหาเขาคือใคร เป็นต้นตระกูลไท จริงหรือ ? รวมข้อสันนิษฐานเก่า-ใหม่ อ่านก่อนตัดสินใจฟันธง !" โดยระบุว่า

เป็นต้นตระกูลไทในอดีตที่มีผู้สันนิษฐานไว้หลายประการ โดยเฉพาะในโลกออนไลน์ที่ถูกแชร์สะพัดไปอย่างแพร่หลาย คือ ข้อสันนิษฐานจากหนังสือ “ประวัติการสัมพันธ์ระหว่างชาติไทยกับชาติจีน” ของ ลิขิต ฮุนตระกูล ที่กล่าวไว้ว่า "พระเจ้าเสียวเหา หรือพระเจ้าเหาน้อย เป็นกษัตริย์พระองค์ที่ 2 ในพงศาวดารจีน ขึ้นครองราชย์ระหว่าง 2,054 ถึง 1,871 ก่อนพุทธศักราช เป็นต้นตระกูลของชนชาวไทย ซึ่งลูกหลานในภายหลังได้กลายเป็นชาวดอยไปในมณฑล ฮูนาน กวางตุ้ง กวางสี กุยจิว เสฉวน และหยุนนาน ซึ่งชนจีนได้พบชาวดอยนี้ในสมัยราชวงศ์ฮั่น”

 ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช อธิบายแนวคิดดังกล่าวว่า คำว่า "พระเจ้าเหา" มาจากชื่อตึกหลังหนึ่ง ซึ่งตั้งอยู่ในพระนารายณ์ราชนิเวศน์ จังหวัดลพบุรี รัชกาลที่ 5 มีพระราชวิจารณ์ว่า คำว่า "เหา" สันนิษฐานว่าเป็นภาษาเขมร แปลว่า "เรียก" หมายความว่า รับสั่งให้เข้าหา หรือเข้ามาประชุม ซึ่งอาจจะมีศาลพระเจ้าเหาหรืออะไรคล้ายกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ และได้มีการนำชื่อเดิมมาเรียก โดยไม่ได้คิดกันใหม่ สำหรับตึกที่สมเด็จพระนารายณ์ฯทรงสร้างที่ในพระราชวังเมืองลพบุรี "ตึกพระเจ้าเหา" จึงแปลว่า “ตึกพระเจ้าเรียก” เป็นที่สำหรับขุนนางประชุมปรึกษาราชการ ถ้าแปลเป็นภาษาอังกฤษก็คือ “Convocation Hall”

โดยสมัยปลายแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์ พระเพทราชากับหลวงสรศักดิ์ได้กระทำรัฐประหารในตึกดังกล่าว ในขณะที่ขุนนางประชุมกันอยู่อย่างพร้อมเพรียง ก็ให้ทหารเอาหอกดาบและปืนสอดเข้าไปตามช่องหน้าต่างประตูโดยรอบ แล้วพระเพทราชาก็ประกาศตนเป็นพระเจ้าแผ่นดิน ให้ขุนนางทั้งหลายกระทำสัตย์สาบาน ณ ที่นั้น หลังจากรัฐประหารครั้งนี้แล้วเหตุการณ์ในกรุงศรีอยุธยาและระเบียบวิธีปฏิบัติราชการคงจะเปลี่ยนไปมาก ของอะไรที่เกิดขึ้นใหม่ถ้ามีคนถามว่าเกิดขึ้นเมื่อไร ก็คงจะตอบกันว่า “แต่ครั้งตึกพระเจ้าเหา” ราชวงศ์บ้านพลูหลวงนั้นก็เกิดขึ้น “แต่ครั้งตึกพระเจ้าเหา” ต่อมาคำว่า “ตึก” เห็นจะหายไป คงเหลือแต่คำว่า “ตั้งแต่ครั้งพระเจ้าเหา” แปลว่า "ตั้งแต่ครั้งเปลี่ยนแปลงการปกครอง" หรือ "ตั้งแต่ครั้งรัฐประหาร" นั่นเอง

นอกจากนี้แนวคิดเรื่องพระเจ้าเหามาจากชื่อตึก สมเด็จฯกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ก็เคยระบุไว้เช่นกันว่า เคยทรงสอบถามศาสตราจารย์ยอร์ช เซเดส์ นักปราชญ์ชาวฝรั่งเศส ได้รับคำตอบว่า เป็นภาษาเขมร แปลว่า ที่พระเจ้าแผ่นดินตรัสเรียก เคาน์ซิลออฟเชมเบอร์ (Council of Chamber) มาประชุม

สุจิตต์ วงษ์เทศ ระบุว่า พระเจ้าเหา ไม่ใช่พระเจ้าแผ่นดินชื่อ เหา แต่เป็นเสมือนคำพังเพยใช้เปรียบเทียบ หมายถึง เก่าแก่, โบราณ, ดึกดำบรรพ์ ฯลฯ มักใช้ว่า รุ่นพระเจ้าเหา, ยุคพระเจ้าเหา, สมัยพระเจ้าเหา ฯลฯ คำว่า เหา น่าจะมาจากคำจีนว่า เฮ่า เช่น เมี่ยวเฮ่า โดยคำว่า เมี่ยว หมายถึง ศาล ในที่นี้หมายถึงศาลสถิตวิญญาณบูรพกษัตริย์ของพระราชวงศ์ ซึ่งไทยเรียก “หอพระเทพบิดร” หรือ “ปราสาทเทพบิดร” ฯลฯ เป็นนามพิเศษออกไปจากชื่อตัวและชื่อรองในวัฒนธรรมจีน มีชื่อต่างๆ กัน แบ่งได้ 6 ประเภท

ข้อมูลเรื่อง คำว่า “เฮ่า” ซึ่งเป็น “นามพิเศษ” นี้ ปรากฏอยู่ในหนังสือ ชื่อ แซ่ และระบบตระกูลแซ่ ของถาวร สิกขโกศล ผู้เชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรมจีนอันดับต้นๆของไทย