จิตเป็นเสมือนกระจก

ธรรมชาติของจิตวิญญาณก็เหมือนกับกระจก 

จิตทำหน้าที่เป็นตัวกระจก 

ความคิดก็เป็นเหมือนแขก ที่แวะเวียนมส่องกระจก คนส่องจะสนใจที่กระจก หรือสนใจที่ใบหน้าตัวเองที่อยู่ในกระจกกันเท่านั้น 

ฉันใด เราให้ความ สนใจความคิดกันมากกว่าสนใจความรู้สึกตัว 

จิตจึงเป็นกระจก มันเป็นเพียงเครื่องมือที่สะท้อนความคิดที่มากระทบแต่ละครั้งเท่านั้นเอง

จิตก็ทำหน้าเช่นเดียวกันกับกระจก ซึ่งจะสะท้อนภาพของรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ความคิด และอารมณ์ที่มาปรากฏเฉพาะหน้า และกระทบในขณะหนึ่งๆ เท่านั้น

คนที่ไม่ได้ศึกษา ไม่ได้ฝึกฝนให้รู้จักความจริงในเรื่องธรรมชาติของอายตนะภายใน และอายตนะภายนอกมาก่อน จึงไปสำคัญมั่นหมายความคิดหรือปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นแต่ละครั้งว่าเป็นเรา เป็นตัวตนของเรา ภาษาปริยัติเรียกความคิดที่ปรากฏว่า นามรูป (สังขารจิต) และเรียกความรู้สึกตัวว่า รูปนาม (จิตวิญญาณ)

เพราะฉะนั้น ความรู้สึกตัวจึงเป็นเสมือนตัวกระจก ส่วนความคิดและอารมณ์ต่างๆ ที่มาปรากฏกับใจ ที่ใจรับผ่านเข้ามาเป็นรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และอารมณ์ที่สัมผัสเข้ามา ก็เหมือนคนเดินมาส่องดูกระจกนั้นเอง

ดังนั้น สัจธรรมด้านปรมัตถ์ ถ้าเข้าใจตามรูปธรรมที่ยกมานี้ จึงไม่ใช่เรื่อง ยากเกินไปที่จะเข้าใจเลย แต่เพราะไม่สนใจจะศึกษาให้รู้จักธรรมชาติด้านนี้ จึงหลงเข้าใจผิดคิดว่าปรากฏที่ในกระจกแห่งจิต นั้นเป็นตัวตนของเราจริงๆ

ความจริงก็คือปฏิกิริยาสะท้อนกลับของนามรูปที่เกิดขึ้นเฉพาะเวลานั้นเท่านั้น

...ความรู้สึกตัวทั่วพร้อมคือจิตเดิมแท้....

ดังนั้น อย่าไปสงสัยให้เสียเวลาเลย ความรู้สึกตัวทั่วพร้อมที่สัมผัสได้แบบซื่อๆ ตรงๆ นี่แหละ คือพุทธจิตหรือจิตเดิมแท้ ที่มีติดตัวมาแต่เกิด

เป็นสภาวธรรมพื้นฐานของชีวิตทุกตัวตน เป็นจุดเริ่มต้น และเป็นจุดสุดท้าย ที่เกิดและดับสลับกันไปทุกขณะ

หน้าที่ของเราผู้ปฏิบัติ ก็คือพยายามตามรู้ เฝ้าดูความรู้สึกตัวนี้ไปเรื่อยๆ และพยายามตามดูอาการของจิต และความคิดให้ชัดเจนอยู่เสมอว่า มันไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

ความคิดมันมาแล้วก็ไป 

แต่จิตวิญญาณมันต้องอยู่ที่เดิมตลอดเวลา เสมือนกระจกตั้งอยู่กับที่ แต่คนส่องมาใช้แล้วก็จากไป

... เพราะฉะนั้น ให้เก็บรักษาความรู้สึกตัวทั่วพร้อมให้สะอาดชัดเจนไว้เสมอ

...อย่าปล่อยให้ความคิดสกปรกบางเรื่องตกค้างในจิตนานเกินไป....

เหมือนคนส่องกระเกเรบางคน แต่งหน้าแล้วลืมทำความสะอาดกระในบางคราว ที่เศษเครื่องสำอางกระเด็นมาเปรอะเปื้อน เพราะความเผลอเรอ...

...พระมหาดิเรก พุทธยานันโท...

ขอขอบคุณ Trader Hunter พบธรรม