วิธีลาออกจาก “ความทุกข์”

อาจารย์กำพล ทองบุญนุ่ม มักกล่าวเสมอว่า ท่านเป็นเพียง "อุปกรณ์สอนธรรม" ซึ่งมีความหมายหลายด้าน ด้านหนึ่งก็คือ เป็นเครื่องเตือนใจผู้คนให้ไม่ประมาทกับชีวิต เพราะเหตุร้ายสามารถเกิดขึ้นกับชีวิตได้ทุกเมื่อ วันนี้มีร่างกายปกติ พรุ่งนี้อาจกลายเป็นคนพิการก็ได้ แต่ในอีกด้านหนึ่ง ท่านเป็นตัวอย่างที่ชี้ให้เห็นว่า แม้ทุกข์กาย แต่ใจไม่ทุกข์ก็ได้ ทั้งนี้ก็เพราะมีธรรมะเป็นเครื่องรักษาใจ

สำหรับอาจารย์กำพล การเจริญสติทำให้ท่านเห็นความจริงอย่างแจ่มแจ้ง เป็นความจริงที่แสดงตัวมาโดยตลอด แต่มองไม่เห็นจนกระทั่งได้มาปฏิบัติธรรม นั่นก็คือ ความพิการนั้นเกิดขึ้นกับกายเท่านั้น แต่ใจไม่ได้พิการด้วย เพียงเห็นความจริงเท่านี้ ใจก็ "ลาออกจากความทุกข์"ทันที

อาจารย์กำพลเป็นตัวอย่างที่สอนธรรมได้เป็นอย่างดีว่า ความทุกข์นั้นมิได้มีให้เป็น แต่มีไว้ให้เราเห็น เป็นทุกข์ กับ เห็นทุกข์นั้นต่างกัน คนส่วนใหญ่เป็นทุกข์ จึงประสบกับความทรมาน ตรงข้ามกับอาจารย์กำพล ทันทีทีท่านเห็นทุกข์ ประตูแห่งความปกติสุขก็เปิดขึ้น จะว่าไปแล้ว ทุกข์นั้นมีประโยชน์มาก เพราะเราจะพ้นทุกข์ได้ ก็ต้องรู้จักทุกข์เสียก่อน (ดังพระพุทธองค์ตรัสว่า "ทุกข์เป็นสิ่งที่ต้องกำหนดรู้") แต่เราจะรู้จักทุกข์ได้อย่างไร หากไม่เจอทุกข์ด้วยตนเอง สิ่งสำคัญที่เราควรใส่ใจ จึงมิใช่การหนีทุกข์ (เพราะหนีอย่างไรก็ไม่พ้นอยู่แล้ว) แต่ได้แก่การฝึกใจให้รู้วิธีเห็นทุกข์หรือรู้จักทุกข์อย่างแจ่มแจ้ง

แม้ชีวิตของอาจารย์จะเต็มไปด้วยความทุกข์ยากลำบากตั้งแต่เล็ก แต่ความทุกข์เหล่านั้นมองในแง่หนึ่งก็คือสิ่งที่ช่วยสร้างความเข้มแข็งอดทนให้แก่ท่าน เพื่อพร้อมรับความทุกข์ที่หนักกว่าเดิม จะว่าเป็นการตระเตรียมท่านให้พร้อมรับมือกับความพิการที่จะเกิดขึ้นก็ได้ ขณะเดียวกันก็เห็นได้ว่า ท่านสามารถพลิกความทุกข์แสนสาหัสระหว่างพิการ ให้กลายเป็นความปกติสุขได้อย่างน่าทึ่ง เป็นประจักษ์พยานว่า อะไรเกิดขึ้นกับเรา ไม่สำคัญเท่ากับว่าเรามีท่าทีกับมันอย่างไร

หน้าที่ที่ควรทำทั้งส่วนที่เป็นประโยชน์ตนและประโยชน์ท่าน อาจารย์กำพลได้ทำอย่างเต็มที่จนกระทั่งวาระสุดท้ายของชีวิต บัดนี้ท่านได้จากเราไป คงเหลือแต่คำสอนอันทรงคุณค่าและแบบอย่างอันทรงพลัง ที่ท่านทิ้งไว้เป็นมรดกแก่เรา ขอให้เรานำมรดกนี้ไปใช้ให้เกิดทั้งประโยชน์ตนและประโยชน์ท่านต่อไป โดยไม่ลืมที่จะเรียนรู้จากความทุกข์

 เห็นความทุกข์เป็นอุปกรณ์สอนธรรม จนสามารถพาจิตก้าวข้ามความทุกข์ได้ในที่สุด